Ứng dụng chuyển đổi số (CĐS) trong công tác Vận hành – kinh doanh thị trường điện

Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương (AVC) là một trong những đơn vị đầu tiên tham gia thị trường phát điện cạnh tranh vận hành chính thức từ tháng 07/2012. Trải qua hơn 10 năm vận hành thị trường tính cả giai đoạn thí điểm đến chính thức của các cấp độ thị trường, AVC đã có nhiều đóng góp ý kiến được tiếp thu để bổ sung hoàn thiện các quy định về vận hành thị trường điện và là thành viên có trách nhiệm với tiến trình hình thành và phát triển các cấp độ của thị trường điện ngày nay.
Mô hình tổng quan hệ thống công nghệ thông tin phục vụ thị trường điện tại đơn vị phát điện và đường truyền kết nối từ đơn vị phát điện tới VCGM WAN

Mô hình tổng quan hệ thống công nghệ thông tin phục vụ thị trường điện tại đơn vị phát điện và đường truyền kết nối từ đơn vị phát điện tới VCGM WAN

Theo quy định, để tham gia thị trường ngoài quy định tổng công suất, công suất đặt nhà máy, cấp điện áp nối lưới… các Nhà máy cần phải trang bị đầy đủ, đồng bộ thiết bị, hạ tầng CNTT, đường truyền internet, hệ thống các máy tính và phần mềm liên quan đáp ứng yêu cầu phục vụ vận hành thị trường điện… Nhận thấy tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đến mọi mặt hoạt động sản xuất – kinh doanh của Công ty, đặc biệt trong lĩnh vực Thị trường điện, Lãnh đạo Công ty đã quan tâm sâu sát và chỉ đạo quyết liệt ngay từ những ngày đầu về công tác chuẩn bị nhân lực, vật lực để từng bước tham gia có hiệu quả trên thị trường điện.
 
- Ứng dụng CĐS vào công tác điều độ: Lần đầu tiên Nhà máy lắp đặt và vận hành Hệ thống phần mềm quản lý mệnh lệnh điều độ điện tử (DIM) được kết nối trực tiếp tới Phòng điều độ (SO), Trung tâm điều độ HTĐ Quốc gia (A0) để thao tác nhận lệnh và thực hiện lệnh điều độ hoàn toàn trên máy tính theo thời gian thực thay thế cho lệnh điều độ bằng điện thoại hotline đến Trưởng ca Nhà máy như trước đây. Các dữ liệu về thời gian bắt đầu, thời gian nhận lệnh, thời gian thực hiện, công suất yêu cầu và công suất thực hiện được máy tính ghi lại và làm cơ sở dữ liệu phục vụ tính toán thanh toán trong TTĐ. Để có cơ sở pháp lý và bảo mật thông tin trong quá trình nhận và thực hiện mệnh lệnh điều độ điện tử, Phòng điều khiển trung tâm Nhà máy được trang bị 01 Token chữ ký số gắn trên máy tính DIM để trưởng ca xác nhận đã tiếp nhận và xử lý mệnh lệnh. Việc đưa hệ thống DIM vào vận hành không những rút ngắn thời gian, công sức của các điều độ viên từ A0 đến các đơn vị phát điện về độ chính xác và kịp thời mà còn giải quyết được bài toán khả thi về tăng độ mịn chu kỳ điều độ từ 1h xuống còn 30 phút (đang thực hiện) và trong tương lai sẽ hạ xuống còn 15 phút đồng nghĩa về lý thuyết trong một ngày một tổ máy sẽ nhận nhiều nhất 96 lần điều độ tăng giảm công suất. Yêu cầu rút ngắn chu kỳ điều độ là yêu cầu bắt buộc theo quy định về cấp độ phát triển thị trường điện cũng như phù hợp với nhu cầu phụ tải của Hệ thống điện Việt Nam trong tương lai.

 


- Ứng dụng CĐS trong công tác chào giá, đối soát số liệu thanh toán trên thị trường điện: Việc chào bán sản lượng nhà máy lên thị trường giao ngay được nhà máy thực hiện tính toán tối ưu trên phần mềm tự viết rồi dùng phần mềm chào giá để gửi bản ngày D trước 11h30 ngày D-1. Như vậy chỉ cần một máy tính xách tay nhỏ gọn được cài đặt phần mềm chào giá và được kết nối mạng internet – mạng WAN nội bộ TTĐ cùng chiếc Token ký số điện tử thì ở bất kỳ đâu cũng có thể thực hiện các thao tác giao dịch trên trang Web thị trường điện một cách nhanh chóng, chuẩn xác và hiệu quả. Từ cách thức tiếp cận công việc và hoàn thành công việc từ xa mà có những thời điểm bất khả kháng không có mặt ở Văn phòng cần đưa cho chúng ta định nghĩa về Văn phòng ảo, từ đó thay đổi nhận thức về môi trường làm việc. Một trong những yêu cầu cơ bản của thời đại công nghệ số tại Việt Nam có lẽ phải đi lên từ việc chuyển đổi phương pháp làm việc cũng như cách thức hoạt động. Văn phòng ảo là giải pháp mang lại lợi ích thiết thực về không gian, thời gian, kinh tế nhưng phải phù hợp với tính chất đặc thù từng mảng công việc tại doanh nghiệp.

 
Trang chủ của trang Web thị trường điện Việt Nam

Tương tự như công tác chào giá, công tác xác nhận sự kiện, xác nhận số liệu đo đếm đến xác nhận giá trị thanh toán từng chu kỳ giao dịch … đều được các bên liên quan thực hiện kiểm tra, đối soát và xác nhận trên nền tảng Web thị trường điện thông qua chữ ký số Token cá nhân và doanh nghiệp. Doanh thu từ hoạt động chào bán sản lượng điện sản xuất của Nhà máy được các bên tính toán, đối chiếu và xuất bảng kê thanh toán điện tử theo ngày, tháng được thực hiện nhanh chóng, chính xác đảm bảo thời gian biểu theo quy định, góp phần rút ngắn thời gian thu tiền điện hàng tháng, đảm bảo dòng tiền phục vụ hoạt động cho Công ty.

Hiện nay AVC đang ứng dụng Hệ thống quản trị sản xuất thông minh (XHQ) phục vụ hỗ trợ điều hành các mặt hoạt động sản xuất của Công ty trong đó có lĩnh vực kinh doanh thị trường điện. Hệ thống đã kết nối, truy xuất dữ liệu từ trang Web thị trường điện để đưa vào phần mềm tính toán, phân tích và xuất số liệu trực quan lên bảng phân tích Dashboard như sản lượng điện chào bán trên thị trường, giá thị trường giao ngay, giá bán điện bình quân, doanh thu CfD, doanh thu tổng, doanh thu tăng thêm từ hoạt động chào giá ... Các số liệu được cập nhật, phân tích và biểu diễn trực quan, sinh động để có cái nhìn tổng thể nhất phục vụ hoạch định chiến lược chào giá tối ưu trong điều kiện số liệu đầu vào tính toán biến thiên liên tục.

 
Hệ thống XHQ đang áp dụng tại AVC

Với đặc điểm sản phẩm điện năng từ lúc sản xuất, truyền tải cho đến tiêu thụ là đồng thời, được yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng (điện áp và tần số luôn nằm trong giới hạn cho phép), đảm bảo các tổ máy vận hành tin cậy, an toàn, liên tục và hiệu quả. Để thực hiện tốt các tiêu chí này đòi hỏi AVC cùng với các đơn vị phát điện khác cần ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật, thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 vào tất cả các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của đơn vị, trong đó có lĩnh vực kinh doanh TTĐ tiếp tục hoàn thiện ứng dụng CĐS để mang lại hiệu quả kinh doanh cao nhất cho Công ty trong thời gian đến./.
 
Thanh Bạo – Phòng KHVT AVC