Chuyển đổi số – kiến tạo nền tảng nhà máy điện thông minh tại Công ty Nhiệt điện Cần Thơ

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, chuyển đổi số không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các doanh nghiệp năng lượng. Đối với ngành điện – lĩnh vực đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế – chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, tối ưu vận hành mà còn tạo ra năng lực cạnh tranh mới dựa trên dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ số.

Thực hiện định hướng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Phát điện 2 về xây dựng doanh nghiệp số, Công ty Nhiệt điện Cần Thơ đã xác định chuyển đổi số là động lực chiến lược nhằm đổi mới toàn diện phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và từng bước hình thành mô hình nhà máy điện thông minh trong tương lai.

Không dừng lại ở việc ứng dụng các phần mềm đơn lẻ, Công ty đang từng bước chuyển đổi từ mô hình quản trị truyền thống sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu số, nơi mọi quy trình vận hành, quản lý kỹ thuật, vật tư, đầu tư xây dựng và điều hành sản xuất đều được kết nối, chuẩn hóa và khai thác trên cùng một nền tảng dữ liệu thống nhất.

Ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận hành

Xây dựng nền tảng số – Chuyển đổi từ quản trị thủ công sang quản trị dữ liệu
Xuất phát từ thực trạng khối lượng dữ liệu kỹ thuật lớn, nhiều quy trình còn phụ thuộc giấy tờ và việc phối hợp giữa các bộ phận mất nhiều thời gian xử lý, Công ty đã từng bước triển khai số hóa toàn diện các quy trình nội bộ.

Các nghiệp vụ trọng yếu như lệnh công tác, phiếu công tác, phiếu thao tác, cấp phát vật tư, nghiệm thu hợp đồng, đăng ký nghỉ phép… đã được chuẩn hóa và tích hợp lên môi trường số. Việc số hóa không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc mà còn tăng tính minh bạch, khả năng kiểm soát và truy xuất dữ liệu trong toàn bộ quá trình vận hành.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai là Công ty không thực hiện số hóa theo hướng “đưa giấy tờ lên máy tính”, mà tập trung tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ theo hướng tinh gọn, liên thông và tự động hóa. Toàn bộ luồng xử lý được thiết kế đồng bộ, có khả năng thao tác trên nhiều thiết bị thông minh, giúp CBCNV có thể xử lý công việc mọi lúc, mọi nơi.

Sau gần 5 năm triển khai, chuyển đổi số đã từng bước hình thành thói quen làm việc trên môi trường số trong toàn Công ty, tạo nền tảng quan trọng để phát triển mô hình quản trị hiện đại trong giai đoạn tiếp theo.

Hình thành hệ sinh thái dữ liệu vận hành – “Trái tim” của nhà máy điện số

Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn I, Ảnh: Minh Lương

Một trong những trọng tâm lớn nhất trong hành trình chuyển đổi số của Công ty là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu vận hành đồng bộ phục vụ quản lý kỹ thuật và sản xuất điện.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, việc triển khai hệ thống IMIS 2.0 đã tạo ra bước chuyển từ quản lý hồ sơ truyền thống sang quản lý số toàn bộ vòng đời dự án. Từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, triển khai thi công đến nghiệm thu và quyết toán, toàn bộ dữ liệu đều được số hóa và lưu trữ tập trung. Hệ thống không chỉ hỗ trợ quản lý tiến độ, chất lượng và chi phí mà còn hình thành kho dữ liệu phục vụ đánh giá nhà thầu, phân tích hiệu quả đầu tư và tối ưu công tác sửa chữa trong tương lai.

Đối với công tác quản lý vận hành, Công ty đang khai thác hiệu quả các hệ thống điều khiển và giám sát hiện đại như DCS và SCADA nhằm thu thập dữ liệu thời gian thực, giám sát trạng thái thiết bị và hỗ trợ điều hành vận hành an toàn, liên tục.

Đặc biệt, hệ thống PMIS đã trở thành nền tảng dữ liệu cốt lõi trong chiến lược chuyển đổi số của Công ty. Hơn 22.400 đầu thiết bị đã được cập nhật dữ liệu kỹ thuật đầy đủ trên hệ thống, tạo nên “bản đồ số” toàn diện của nhà máy. Việc lưu trữ lịch sử vận hành, sửa chữa và thông số thiết bị trên cùng một nền tảng giúp công tác phân tích xu hướng, chẩn đoán bất thường và dự báo nguy cơ sự cố được thực hiện chính xác hơn.

Trên cơ sở dữ liệu PMIS, Công ty đã triển khai phương pháp bảo trì tập trung vào độ tin cậy (RCM) cho 25 hệ thống thiết bị trọng yếu. Đây là bước chuyển quan trọng từ mô hình bảo trì phản ứng sang bảo trì dự báo, góp phần nâng cao độ tin cậy tổ máy, tối ưu chi phí bảo dưỡng và giảm thiểu rủi ro dừng máy ngoài kế hoạch.
Quản trị vật tư thông minh – Tối ưu nguồn lực bằng công nghệ số
Trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, hệ thống ERP đang đóng vai trò nền tảng trong quản lý vật tư và chuỗi cung ứng.

Hiện Công ty đang quản lý hơn 18.000 mã vật tư với đầy đủ thông tin về chủng loại, quy cách, tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc và nhà cung cấp. Việc chuẩn hóa dữ liệu vật tư trên ERP giúp tự động hóa quy trình nhập – xuất – tồn kho, nâng cao độ chính xác dữ liệu và rút ngắn thời gian tổng hợp báo cáo.

Không dừng lại ở quản lý số liệu, Công ty còn nghiên cứu tích hợp mã QR và mô hình số hóa 3D vào quản lý kho vật tư. Với giải pháp này, người quản lý có thể trực quan hóa vị trí vật tư trong kho, truy xuất nhanh mô hình 3D, thông số kỹ thuật, bản vẽ và vị trí lắp đặt thiết bị trong nhà máy. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới mô hình “kho vật tư thông minh”, nơi dữ liệu vật tư được liên kết trực tiếp với dữ liệu vận hành và bảo dưỡng thiết bị.

Chuyển đổi nhận thức – Yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số
Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn liền với sự thay đổi về tư duy và phương thức làm việc. Xác định rõ điều đó, Công ty Nhiệt điện Cần Thơ đã chú trọng xây dựng văn hóa số và nâng cao năng lực số cho CBCNV.

Các nền tảng như DOffice, EVNPortal, Digital Office, Google Drive, họp trực tuyến và Elearning được triển khai đồng bộ, tạo môi trường làm việc hiện đại, giảm sử dụng giấy tờ và tăng khả năng cộng tác từ xa.

Song song với đó, công tác truyền thông nội bộ về chuyển đổi số được đẩy mạnh thông qua các chương trình tuyên truyền, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giúp CBCNV từng bước thay đổi nhận thức, chủ động thích ứng với môi trường làm việc số.

Định hướng tương lai – Hướng tới mô hình nhà máy điện thông minh và trung tâm điều hành số tập trung
Trong giai đoạn tới, Công ty Nhiệt điện Cần Thơ xác định chuyển đổi số tiếp tục là nhiệm vụ chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao năng lực quản trị, tối ưu vận hành và thích ứng với xu thế phát triển của ngành năng lượng hiện đại.
 

Bám sát định hướng của Đảng ủy Tổng công ty Phát điện 2 tại Nghị quyết số 40-NQ/ĐU ngày 24/9/2025, Công ty sẽ tập trung triển khai các giải pháp nền tảng phục vụ xây dựng mô hình trung tâm điều khiển và giám sát từ xa các nhà máy điện. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ mô hình quản lý phân tán sang mô hình điều hành tập trung, số hóa và thông minh hơn trong toàn Tổng công ty.

Theo đó, Công ty sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu số, chuẩn hóa và kết nối đồng bộ dữ liệu vận hành, dữ liệu kỹ thuật, bảo dưỡng sửa chữa, vật tư và đầu tư xây dựng trên cùng một hệ sinh thái dữ liệu dùng chung. Các hệ thống điều khiển, giám sát và quản lý kỹ thuật hiện hữu như DCS, SCADA, PMIS, ERP sẽ từng bước được tích hợp, liên thông dữ liệu nhằm phục vụ công tác giám sát tập trung, phân tích vận hành theo thời gian thực và hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác.

Song song đó, Công ty sẽ đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), phân tích dữ liệu vận hành nâng cao, mô hình số hóa 3D và công nghệ bản sao số (Digital Twin) trong công tác quản lý vận hành nhà máy điện. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tiến tới khả năng giám sát thiết bị theo thời gian thực, dự báo nguy cơ sự cố, tối ưu bảo trì bảo dưỡng và nâng cao độ tin cậy tổ máy.

Đặc biệt, việc triển khai trung tâm điều khiển và giám sát từ xa không chỉ mang ý nghĩa đổi mới công nghệ mà còn tạo ra bước thay đổi căn bản về phương thức quản trị sản xuất điện. Mô hình này sẽ góp phần tối ưu nguồn nhân lực vận hành, nâng cao khả năng phối hợp điều hành giữa các cấp quản lý, tăng cường tính chủ động trong công tác xử lý sự cố, đồng thời hình thành nền tảng quản trị điều hành tập trung theo thời gian thực trong toàn EVNGENCO2.

Với định hướng đó, Công ty Nhiệt điện Cần Thơ đang từng bước chuyển mình từ mô hình nhà máy điện truyền thống sang mô hình nhà máy điện số, thông minh, hiện đại và vận hành dựa trên dữ liệu. Những nền tảng được xây dựng hôm nay sẽ là cơ sở quan trọng để Công ty cùng EVNGENCO2 hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng hiệu quả với xu thế chuyển dịch năng lượng trong tương lai.

Kiều Anh- Đình Nam